Drukuj

Uwagi Związku Pracodawców Forum Energetyki Odnawialnej w sprawie Programu Priorytetowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej - Likwidacja niskiej emisji wspierająca wzrost efektywności energetycznej i rozwój rozproszonych OZE

Stanowisko Związku Pracodawców Forum Energetyki Odnawialnej w sprawie Programu Priorytetowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Likwidacja niskiej emisji wspierająca wzrost efektywności energetycznej i rozwój rozproszonych odnawialnych źródeł energii

UWAGI OGÓLNE

Znaczenie i dotkliwość niskich emisji nie budzi wątpliwości. Wątpliwości budzi jedynie identyfikacja w programie miejsc i obszarów interwencji oraz rozstrzygnięcie, czy słuszne jest założone podejście polegające jedynie na koncentracji i skierowaniu zasobów w miejsca o dużej populacji oraz administracyjnym ograniczeniu liczby możliwych beneficjentów, bez możliwości aktywizacji większej ilości obszarów i wdrożeń innowacyjnych rozwiązań technologicznych i organizacyjnych. Związek Pracodawców Forum Energetyki Odnawialnej proponuje znacznie szersze otwarcie programu na efektywne i skuteczne inicjatywy oraz rozwiązania technologiczne i wskazuje szczegółowe rozwiązania jakie mogą być wykorzystane w tym zakresie.

1. Trzeba zauważyć, że w miejscach, w których normy emisji pyłu PM10 i PM2,5 są przekraczane i sytuacja jest alarmująca, były i są obecnie inicjowane działania zaradcze o charakterze lokalnym. Jako przykład mogą posłużyć ogłaszane przez gminy działania zbliżone do zamierzeń programu KAWKA. Jednak proponowane w projekcie KAWKA kryteria przekraczania dopuszczalnych emisji oraz liczby mieszkańców predestynują wybrane i nieliczne obszary, wykluczając jednocześnie inne, w których problem nie dotyczy aż tak dużej populacji, ale wymaga podjęcia działań zaradczych. W rezultacie rodzi się pytanie o nadmierną koncentrację środków, która ograniczy możliwości działań w miastach o mniejszym zagęszczeniu. W rezultacie w obecnym wydaniu kryteriów programu preferowane jest kilka województw, w praktyce aglomeracji miejskich. Pomijane są tereny mniej zurbanizowane, podmiejskie i wiejskie, gdzie lokalna uciążliwość i szkodliwość niskiej emisji może zdecydowanie przewyższać tą we wskazanych w projekcie programu obszarach.

2. Proponuje się zatem odejścia od kryterium miast powyżej 100 000 mieszkańców na rzecz wzmocnienia kryterium jakości powietrza i uciążliwości dla mieszkańców, także w lokalnych skupiskach lub powiązanie obu tych kryteriów, np. w kryterium wagowe.

3. W celu ograniczenia źródeł niskiej emisji zaleca się zastosowanie preferencji dla grupowych wniosków składanych przez gminy dla terenów, gdzie zapisy programu KAWKA będą sprzężone z obecną polityką gminy (energetyczną, przestrzenną) i z zapisami aktów prawa miejscowego lub przez grupy mieszkańców (np. minimum 100) oraz lokalne organizacje społeczne we współpracy lub za pośrednictwem gminy.

UWAGI TECHNICZNO-MERYTORYCZNE

1. W zakresie wymogu dofinansowania w postaci ujęcia danego przedsięwzięcia w programie ochrony powietrza proponuje się zmienić warunek na kryterium przyjęcia uchwały rady gminy dotyczącej występowania problemu niskiej emisji. W ten sposób sformułowane kryterium umożliwi nie tylko realizację programu w miejscach gdzie taka potrzeba jest sygnalizowana przez mieszkańców, ale również spowoduje aktywne włączenie się administracji samorządowej.

2. W celu ograniczenia koncentracji dofinansowania i dominacji dużych firm-beneficjentów, na rzecz mieszkańców proponuje się dołączenie kryterium maksymalnego możliwego poziomu dofinansowania na zgłaszaną instalację lub projekt.

3. W celu wsparcia rozwoju rozproszonych źródeł proponuje się nie ograniczać minimalnych wartości inwestycji ale minimalną ilością mieszkańców wnioskującą o dotacje. Rozwijane będą wtedy rozproszone odnawialne źródła energii i inne prośrodowiskowe działania , co jest w pełni zgodne z ideą programu, ponadto poszerzy go i da bardziej rzeczywisty obraz problemów związanych z niską emisją oraz otworzy program na obszary zaniedbane dotychczas przez krajową i lokalną politykę

4. Z uwagi na zwiększenie dostępności programu I jego efektywności kosztowej proponuje się zmniejszenie poziomu dofinansowania z obecnego 90% do wysokości 50% kosztów kwalifikowanych.

5. Jako dobry przykład skutecznie i z dużym zadowoleniem odbiorców realizowanego, monitorowanego i rozliczanego programu finansującego rozproszone inwestycje (mikrofinansowanie), nie nakierowanego wprost na redukcję niskiej emisji, ale przynoszącego także w tym zakresie bardzo dobre efekty (częste przypadki zastępowania przez energię słoneczną energii z lokalnych kotłów węglowych węgla) warto przytoczyć program NFOŚiGW dotacji do kolektorów słonecznych. Zdobyte w tym programie doświadczenia warto wykorzystać w programie na redukcje niskiej emisji, ale konieczne jest poszerzenie listy standaryzowanych mikro- i małych, prosumenckich instalacji OZE o mocy do 200 kW ale nie przekraczającej zapotrzebowania na moc u odbiorcy (małe automatyczne kotły na pelety i brykiety, małe elektrownie wiatrowe, systemy fotowoltaiczne, mikrobiogazownie) oraz kolektory słoneczne bez ograniczenia mocy (technologia działająca od strony popytu i skalowana popytem na ciepło)

6. Innym przykładem z wielu zrealizowanych podobnych inicjatyw na szczeblu lokalnym może być prowadzony przez Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w Dzierżoniowie Program Wykorzystania Energii Słonecznej w Celu Uzupełnienia Lokalnego Bilansu Energetycznego i szereg projektów zrealizowanych przez ten Wydział.

Prezes ZP FEO
Grzegorz Wiśniewski