<

Dołącz do Nas

 

Dowiedz się jak zostać Członkiem ZP FEO

O nas

Stanowiska i dokumenty

Członkowie

PDFDrukujEmail

Uwagi Związku Pracodawców Forum Energetyki Odnawialnej (ZPFEO) do aktualizacji strategii działania NFOŚiGW na lata 2013-2016 z perspektywą do 2020r.

I. DŹWIGNIA w działaniach NFOŚiGW:

- dźwignia finansowa - NFOŚiGW  w zależności od sposobu przygotowania oraz realizowania swoich programów, jest w stanie osiągnąć efekty o drastycznie różnej skali oddziaływania.

Dla przykładu – realizacja inwestycji w instalację kolektora słonecznego o wartości 10.000 zł.

W zależności od przyjętego schematu działania mamy kilka możliwości rozwiązania:

  1. konieczność zaangażowania 10.000 zł w przypadku wykorzystania środków własnych jako 100% źródła finansowania inwestycji;
  2. 4.500 zł jako 45% dofinansowania do realizacji inwestycji ;
  3. 2.000 zł jako dopłata do odsetek preferencyjnego kredytu.

Przykład ten pokazuje jak w zależności od schematu działania, dana kwota środków NFOŚiGW może przełożyć się na 5-krotny lub wyższy odsetek zrealizowanych inwestycji i adekwatnie wyższy efekt ekologiczny.

- dźwignia operacyjna - NFOŚiGW z racji swojej centralnej  pozycji  oraz roli, jaką pełnią poprawnie przygotowane i egzekwowane programy w zakresie ochrony środowiska, powinien w maksymalnym stopniu wykorzystywać istniejące lub potencjalne kanały dystrybucji swoich produktów, kładąc nacisk na wykorzystywanie komercyjnych mechanizmów rynkowych do ich propagowania. Idealnym przykładem takiego rozwiązania , a jednocześnie wielkim sukcesem, był program dopłat do kolektorów słonecznych  45% . Takie podejście umożliwi skorzystanie z programów wsparcia większej liczbie beneficjentów , niż miałoby to miejsce w przypadku samodzielnego przyjmowania i oceny każdego wniosku.

- dźwignia kosztów transakcyjnych - NFOŚiGW z racji różnej skali i zakresu prowadzonych programów, powinien mierzyć, oceniać i dostosowywać wielkość skali kosztów transakcyjnych związanych z pozyskaniem i rozliczeniem wsparcia przez beneficjenta, w stosunku do uzyskiwanej przez niego korzyści. W programach, w których wsparcie jest niewielkie, zobowiązania beneficjenta niezbędne do pozyskania dotacji (niezbędne dokumenty, formalności, obowiązki kontrolne) również powinny być niewielkie. Adekwatnie w przypadku znacznych kwotowo lub procentowo systemów wsparcia, owe obowiązki także powinny być znaczące. Dzięki temu programy NFOŚiGW będą transparentne dla beneficjentów odnośnie faktycznych benefitów wynikających z systemów wsparcia oraz będą cieszyć się wysokim zainteresowaniem.

 

Przedstawiona powyżej zasada powinna mieć wpływ na mierniki sukcesu NFOŚiGW:

(1) liczba beneficjentów końcowych, którzy skorzystali ze środków NFOŚiGW - dzięki maksymalizacji tego miernika sukcesu NFOŚiGW będzie szukał takich partnerów i kanałów dystrybucji oraz w taki sposób kreował swoje programy, aby mogła skorzystać z nich maksymalna liczba beneficjentów oraz aby wkład włożony przez  NFOŚiGW w przygotowanie i aktualizację programów znalazł odzwierciedlenie w maksymalnej liczbie beneficjentów, którzy z niego skorzystają.

(2) wielkość inwestycji zrealizowanych przy udziale środków NFOŚiGW - dzięki takiemu wskaźnikowi NFOSiGW nie będzie miał na celu zwiększenia wydawania środków, lecz ukierunkuje się na maksymalizację wielkości realizowanych inwestycji oraz faktyczny efekty rynkowy.  Wymusi to mądre wykorzystywanie środków z maksymalizacją efektu dźwigni.

(3) wskaźnik kosztów transakcyjnych - liczony jako koszt uzyskania wsparcia podzielony przez wartość uzyskanego wsparcia. NFOŚiGW powinien dążyć do tego żeby wskaźnik ten był na stałym, niskim poziomie dla wszystkich realizowanych programów. W związku z powyższym realne będzie oczekiwanie, iż atrakcyjność programów i niezależne systemy wsparcia, będą utrzymywały się na stałym, wysokim poziomie. Wskaźnik ten powinien uwzględniać koszty ponoszone także przez instytucje państwowe (urzędy gmin, WFOŚiGW), gdyż traktowanie ich jako bezkosztowych skutkuje niewydolnością programów wsparcia.

Reasumując przedstawiony zakres, dźwignia powinna stanowić kluczową wartość/priorytet w perspektywie Innowacja, wyzwania, rozwój.

II. RYNEK - uwzględnienie w działaniach szerokiego otoczenia rynkowego i występujących w nim zmian:

- Potencjał beneficjentów - NFOŚiGW powinien szacować jak duża jest baza beneficjentów jego potencjalnych działań. Pomoże to w poszukiwaniu efektu dźwigni oraz pozwoli na budowanie realnych oczekiwań dotyczących zainteresowania danym programem wsparcia. Ponadto określenie potencjału odbiorców umożliwi lepsze konstruowanie budżetów oraz skuteczniejsze wywieranie wpływu.

- Wielkość rynków i ich potencjał - zarówno rynków wspieranych poprzez inne instrumenty wsparcia (takie jak ustawy, RPO) jak i rynków istniejących komercyjnie i funkcjonujących bez wsparcia (np. rynek pomp ciepła). NFOŚiGW powinien w swoich planach bazować na ich aktualnej wielkości oraz prognozowanych zmianach. A w celu maksymalizacji efektu ekologicznego i ekonomicznego, wspierać intensywnie rynki wymagające wsparcia oraz ograniczać wsparcia rynków dojrzałych. Ułatwieniem na pewno będą statystyki międzynarodowe, pokazujące potencjał poszczególnych rynków oraz proponowanych rozwiązań. Kompleksowe podejście wywoła sytuację, w której NFOŚiGW stanie się odpowiedzialnym za efekt ekologiczny generowany na całym rynku (nie tylko bezpośrednio przez własne inwestycje). Ponadto ingerując w cykl rozwoju rynku i produktu, będzie mógł osiągnąć maksymalny wpływ na poprawę jakości środowiska.

- Dopasowanie do pozostałych istniejących systemów wsparcia - W celu maksymalizacji efektów swojej pracy, NFOŚiGW w swoich działaniach powinien uwzględniać inicjatywy pozostałych agend państwowych oraz aktualne zmiany prawne.

Przykładem takiego działania mógłby być ogólnopolski program niskooprocentowanych kredytów dla instalacji fotowoltaicznych korzystających z taryf zwrotnych uzyskanych dzięki ustawie o OZE.

Ogniwa fotowoltaiczne są produktem wciąż eksluzywnym, w związku z czym na ich zakup będą mogły pozwolić sobie wyłącznie osoby najbardziej majętne. NFOŚiGW przygotowując program niskooprocentowanych kredytów umożliwi szeroki dostęp do udziału w taryfach gwarantowanych, minimalizując jednocześnie koszty transakcyjne udzielanego wsparcia, poprzez wykorzystanie istniejących obowiązków kontrolnych względem zakładów energetycznych. Dzięki naturalnemu zainteresowaniu ustawą o OZE program będzie mógł osiągnąć szeroką skalę, a niski poziom stóp procentowych wpłynie na wielkość kosztu wsparcia, powodując,  że będzie on bardzo niski w stosunku do uzyskanej skali przedsięwzięcia. Ponadto wykorzystanie znanego już kanału dystrybucji przez banki pozwoli na szybkie wdrożenie i osiągnięcie efektu skali.

- Bazowanie na istniejących kanałach dystrybucji - NFOŚiGW z racji swojej roli - twórcy programów wsparcia - powinien kreować, współpracować i kultywować istniejące i potencjalne kanały dystrybucji swoich produktów. W szczególności skupiać się na kanałach, które mają charakter komercyjny, gdyż aktywizują i kreują one rynek, pokazując realne koszty transakcyjne danego programu. W tym celu uzasadniona staje się współpraca  NFOŚiGW  z organizacjami biznesowymi i pozarządowymi. Efektem tego byłoby poszukiwanie nowych, bardziej efektywnych kanałów dystrybucji swoich produktów, w szczególności w perspektywie planowanego przez NFOŚiGW rozszerzenia zakresu działalności o formułę ESCO i PPP. Taka współpraca pozwoli NFOŚiGW na lepsze zrozumienie potrzeb rynku,  a to z kolei przełoży się na wsparcie lokalnych "zielonych" miejsc pracy oraz przygotowanie lepszych programów.

W związku z powyższymi NFOŚIGW powinien w swojej Strategii uwzględnić:

(1) Wielkość i rozwój istniejących rynków – Przygotowanie przez NFOŚiGW corocznych prognoz rozwoju poszczególnych rynków oraz oszacowanie realizowanego na tych rynkach efektu ekologicznego (nawet jeżeli nie są to działania NFOŚiGW), pomoże uniknąć wdrażania programów NFOŚiGW na rynkach bardzo aktywnych oraz dojrzałych, a pozwoli skupić się na rynkach potrzebujących wsparcia.

(2) Skala potencjalnych beneficjentów - NFOŚiGW w przygotowanych przez siebie programach powinien szacować jak duża jest grupa potencjalnych beneficjentów danego programu i przyjmować założenia odnośnie tego jaki ich procent zdecyduje się skorzystać z systemu wsparcia. Dzięki temu uzyska doświadczenie odnośnie faktycznego zainteresowania pośród poszczególnych grup beneficjentów oraz będzie w stanie celnie prognozować potrzeby danej grupy.

Zatem w przedstawionym zakresie, Rynek powinien stanowić rozszerzenie perspektywy Beneficjenci.

III. ROZWIĄZANIA SYSTEMOWE (platformy maksymalizacji efektu ekologicznego)- celem jest wykorzystanie rozwiązań systemowych do maksymalizacji efektu ekologicznego, przez tworzenie platform maksymalizacji tego efektu. Platformy takie powinny być tworzone przez wykorzystywanie, kultywowanie i podnoszenie efektywności sprawdzonych rozwiązań, we współpracy z innymi uczestnikami rynku oraz maksymalnym wykorzystaniem dźwigni rynkowej.

-  Wykorzystywanie i kultywowanie dobrych praktyk - NFOŚiGW powinien w sposób transparentny identyfikować najlepsze praktyki zastosowane w dotychczasowych programach oraz traktować je jako konieczny element nowych programów. Brak działań w zakresie identyfikowania oraz wykorzystywania najbardziej efektywnych elementów dotychczas stosowanych mechanizmów skutkuje niższą skutecznością wydatkowania środków, słabszą dźwignią oraz brakiem zaufania wśród rynku, beneficjentów i partnerów współpracujących.

- Działanie w sposób zrównoważony i długoterminowy - Uwzględnienie w strategii NFOŚiGW  faktu,  że efektem funkcjonowania programów jest kreowanie rynku na dany produkt/usługę powodującą powstanie efektu ekologicznego. Kreowanie rynku ma pozytywny wpływ na powstawanie specjalistycznych miejsc pracy, nowych, innowacyjnych produktów oraz czysto komercyjnych zastosowań. Z tego względu NFOŚiGW powinien tworząc programy wsparcia uwzględniać ich wpływ na kreowanie rynku i w taki sposób nadzorować napływ i odpływ funduszy, żeby zapewnić jego uczestnikom stabilne warunki do inwestowania oraz rozwoju, a także długoterminową perspektywę obecności na rynku. Dzięki temu programy NFOŚIGW będą cieszyć się znacznie większym zainteresowaniem podmiotów komercyjnych, które będą postrzegać w nich akcelerator do rozwijania nowych kompetencji oraz przestrzeń do inwestowania z długoterminową perspektywą.

- Upraszczanie i kanalizowanie mechanizmów wsparcia - NFOŚiGW powinien stanowić dla programów wsparcia i funduszy celowych platformę, na którą trafiają zróżnicowane środki pochodzące z wielu różnych programów o różnym poziomie złożoności,  a także upraszczać je za pośrednictwem sprawdzonych kanałów dystrybucji , bezpośrednio do klientów końcowych. Dzięki temu dla twórców funduszy będzie pewnym i efektywnym partnerem w wydatkowaniu środków, natomiast dla beneficjentów będzie zaufanym dostawcą sprawdzonych i prostych programów, wspierających inwestycje w ochronę środowiska. Pozwoli to na ograniczenie złożoności oraz poprawę szybkości i efektywności inwestycji w efekt ekologiczny.

W związku z powyższym NFOŚIGW powinien w swojej strategii uwzględnić:

(1) Kontynuację skutecznych programów - zobowiązanie do kontynuowania programów, które odniosły sukces. Pozwoli to na zmniejszenie skali wsparcia, będzie budować zaufanie wśród rynku oraz pozwoli wykorzystać efekt dźwigni. Działanie takie skupi wysiłki ekspertów NFOŚiGW nad doskonaleniem istniejących programów, zamiast kreowaniem nowych, wątpliwych rozwiązań.

(2) Wykorzystanie dobrych praktyk w innych działaniach - zobowiązanie do pokazywania i wykorzystywania dobrych praktyk w innych programach (także tych realizowanych przez inne jednostki, w innych krajach). Efektem tego będą oczekiwania rynku względem wykorzystania istniejących kanałów dystrybucji i własnych kompetencji. Wykorzystany zostanie efekt dźwigni, a prace NFOŚiGW skupią się na doskonaleniu i przekazywaniu dalej najlepszych praktyk, a w konsekwencji , znaczącej poprawie efektywności.

(3) Zapewnienie ciągłości programów - zobowiązanie do zachowania ciągłości funkcjonowania skutecznych programów, dobrych praktyk oraz kanałów dystrybucji, zbuduje zaufanie do NFOŚiGW jako partnera oraz umożliwi zrównoważony i stabilny rozwój rynków strategicznych dla NFOŚiGW z punktu widzenia realizowanego przez nie efektu ekologicznego.

Tworzenie rozwiązań systemowych w przedstawionym zakresie, powinno stanowić działanie w ramach perspektywy Innowacje, wyzwania, rozwój.

template joomla 1.7

Związek Pracodawców Forum Energetyki Odnawialnej tel.: +48 22 825 46 52, e-mail: zpfeo@zpfeo.org.pl